Projeler

PROJELER

 

Tamamlanan Projeler

  • TÜBİTAK, 1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı, 114K263 numaralı “Sinop Balatlar Yapı Topluluğu’nda Bulunan Roma-Osmanlı Dönemlerine Ait Duvar Resimlerinin Malzeme Karakterizasyonu ve Yapım Tekniklerinin Belirlenmesi” projesi, 1 Kasım 2014-1 Kasım 2016.

Yürütücü: Prof. Dr. Meriç Bakiler

 

Proje Özeti

Karadeniz, Hellenistik dönemden Osmanlı dönemine kadar politik, toplumsal, ekonomik ve kültürel açılardan kilit rol oynayan önemli bir bölgedir. Antik çağlardan itibaren önemli bir ticaret ve kültür merkezi olan Sinop’un şehir merkezinde bulunan Balatlar yapı topluluğu, antik Sinop’un surlardan sonra gerçek kimliğiyle tanımlanabilen yegâne yapısıdır. Bu yapı, Roma ve Osmanlı dönemlerine tarihlenen çarpıcı renklerdeki zengin konu tasvirli duvar resimleriyle dikkat çekmektedir. Ancak insan, hava kirliliği ve rutubet gibi faktörler yüzünden gittikçe tahrip olan bu duvar resimlerinin hızlı bir şekilde koruma-onarım çalışmalarının başlatılması gerekmektedir.  Bu bağlamda, duvar resimlerinin özgün malzemeleriyle uyumlu bir şekilde koruma ve onarım çalışmalarının yapılabilmesi için malzeme karakterizasyonu oldukça önem kazanmaktadır.

Bu projede, Sinop Balatlar yapı topluluğunda bulunan Roma (M.S.2.-4. yüzyıl) ve Osmanlı dönemlerine (15.- 20. yüzyıl) tarihlenen duvar resimlerinin boya, sıva, harç tabakalarının malzeme karakterizasyonunun yapılması, bozulma mekanizmalarının tespit edilmesi ve yapım tekniklerinin ortaya konulması amaçlanmaktadır.

Çalışmalar yerinde (in-situ) ve laboratuvar ortamında olmak üzere iki aşamalı olarak gerçekleştirilecektir. Yerinde (in-situ) analizler taşınabilir cihazlar (MSI, CIELab, FT-IR, µ-XRF) ile tahribatsız olarak yapılacaktır. Laboratuvar ortamındaki analizler mikro-tahribatlı olarak; ileri analiz yöntemlerinin kullanıldığı cihazlarla (SEM-EDS, Raman, XRD, GC-MS, HPLC) yapılırken, tahribatlı olarak ise; kimyasal ve fiziksel testler, petrografik analizlerden oluşacaktır. Elde edilen sonuçlar yorumlanarak malzemelerin organik ve inorganik yapı içerikleri belirlenecektir.

Duvar resimlerinde aynı veya farklı dönemlerde kullanılan renklerin hangi tip pigment veya pigment karışımından oluştuğu belirlenecek, farklı dönemlere ait benzerlik ve değişimler saptanacaktır. Ayrıca organik kökenli bağlayıcı maddelerin varlığının tespiti yapılarak diğer sonuçlarla birlikte yapım teknikleri hakkında detaylı bilgiye ulaşılması hedeflenmektedir. Tarihi duvar resimlerinin oldukça fazla olduğu ülkemizde, bu resimlerin malzeme nitelikleri ve yapım teknikleri üzerinde yapılan çalışmaların çok az olması, bu projenin önemini daha da arttırmaktadır.

Projeden elde edilen analiz sonuçları, ilgili dönemlerin teknolojisine ve kültürler arası etkileşimine ışık tutmakla birlikte duvar resimlerinin sağlıklı bir şekilde gelecek nesillere aktarımı için yapılacak olan koruma-onarım uygulamalarına temel oluşturacaktır.

23-26 Ağustos 2016 tarihleri arasında Sinop Balatlar Kilisesi’nde gerçekleştirilen çalışmalara ait görüntüler.

17-19 Ekim 2016 tarihleri arasında Sinop Balatlar Kilisesi’nde gerçekleştirilen çalışmalara ait görüntüler

26-29 Kasım 2015 tarihleri arasında Sinop Balatlar Kilisesi’nde gerçekleştirilen çalışmalara ait görüntüler

 

Devam Eden Projeler

 

  • 2017H040100 numaralı “Türk Ressamlarına Ait Yağlıboya Tabloların Analitik Yöntemlerle İncelenmesi ve Veri Bankası Oluşturulması” isimli Kalkınma Bakanlığı projesi.

Yürütücü: Prof. Dr. Meriç Bakiler

 

Proje Özeti

Ülkemizde resim, heykel gibi taşınabilir sanat eserleri üzerine bilimsel güvenilirliği ön plana çıkararak yapılmış hiçbir çalışma bulunmamaktayken bu konuda diğer ülkelerin kat ettikleri yol çok fazladır. Ancak gerek üniversitemizin sahip olduğu sanat eserleri koleksiyonuyla gerekse Merkez Araştırma laboratuvarının sahip olduğu bilimsel altyapıyla, bu konudaki çalışmaları çağımızın gerektirdiği koşullarda gerçekleştirmek ve sürdürmek mümkündür. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Kültür Varlıkları ve Sanat Eserleri Malzeme Uygulama ve Araştırma Merkezi-Merkez Araştırma Laboratuvarı’nın bu proje ile üniversitemiz koleksiyonunda bulunan Türk ressamlara ait resimlerde kullanılan pigment, bağlayıcı, vernik, imza ve yapım teknikleri ülkemizde ilk kez ileri analiz yöntemleri kullanılarak incelenecektir. Yapılan çalışmalar sonucunda yine ülkemizde ilk kez Türk ressamlarına ait veri bankası oluşturulacaktır. Bu durum ülkemizin sahip olduğu sanat eserlerini korumak ve aynı zamanda değerlerini arttırmak anlamına gelmektedir. Böylece üniversitemiz, konuyla ilgili araştırma yapmak isteyenlerin, kamu kurum/kuruluşların, özel sektörün ve koleksiyonerlerin sahip oldukları sanat eserleri hakkında bir danışma merkezi haline gelecektir. Ayrıca proje kapsamında yapılacak yurtiçi/yurtdışı yayınlarla ve araştırma sürecinin müze ziyaretçilerine görsel ve interaktif olarak sunulmasıyla Türk resim sanatının tanıtımı yapılırken genç neslin konuya olan duyarlılığı da arttırılacaktır. Resimlerde sıkça rastlanan sahtecilik olaylarının bilimsel güvenilirliği ön plana çıkararak aydınlatılmasında, proje kapsamında yapılacak araştırmaların ve elde edilecek sonuçların önemi büyüktür. Proje kapsamında yapılan tüm çalışmalarda yer alacak kişilerin (lisansüstü öğrenci, akademisyen gibi) bilgi ve deneyimlerinin arttırılmasıyla uzman kişilerin yetişmesi sağlanarak ülkemizin bu konudaki eksikliğinin giderilmesi için ilk adım atılmış olacaktır.